Mastitis
Mahahalagang Punto
- Ang mastitis ay pamamaga at/o impeksiyon ng breast na pinakakaraniwang nangyayari sa panahon ng breast-feeding
- Classic signs: Fever, chills, flu-like symptoms, at masakit, mainit, mapulang bahagi ng breast
- Pinakakaraniwang sanhi: Clogged ducts, engorgement, o nipple trauma mula sa maling latch na lumilikha ng breaks sa skin integrity na nagpapahintulot sa pagpasok ng bacteria
- Maaaring mag-compress ng ducts ang constrictive bras o damit, magpataas ng milk stasis, at magtaas ng mastitis risk.
- Maaaring magmukhang breast cancer ang nonlactational mastitis at periductal mastitis at nangangailangan ng maingat na imaging, culture, at biopsy triage kapag indicated.
- Management: Ipagpatuloy ang breast-feeding (o mag-pump para ma-empty), NSAIDs/acetaminophen, cool/warm compress, at antibiotics na karaniwang ino-order upang maiwasan ang pag-usad tungo sa breast abscess
- Kapag masakit ang latch, putulin ang suction at mag-relatch upang mabawasan ang nipple trauma at bacterial entry.
- Tinatasa ng nurse ang latch quality at nagtuturo ng nipple care bilang pangunahing prevention
Patopisyolohiya
Nagmumula ang mastitis sa milk stasis + bacterial entry:
- Milk stasis: Incomplete breast emptying mula sa poor latch, missed feedings, constricting clothing, o engorgement → naiipon ang gatas → masakit, matigas, clogged duct area
- Bacterial entry: Pinahihintulutan ng nipple fissures o cracks (mula sa maling latch) ang pagpasok ng bacteria (pinakakaraniwan ang Staphylococcus aureus) sa breast tissue
- Inflammatory response: Nabubuo ang impeksiyon → fever, localized heat, redness, swelling
Kung hindi magagamot, maaaring umusad ang mastitis tungo sa breast abscess - isang localized collection ng nana na nangangailangan ng surgical drainage.
Nonlactational Mastitis at Periductal Mastitis
Nangyayari ang nonlactational mastitis (NLM) sa mga pasyenteng hindi breast-feeding at maaaring inflammatory o infectious; kabilang sa mga karaniwang pathogen ang Staphylococcus species.
Kabilang sa periductal mastitis (PDM)/mammary duct ectasia ang chronic duct inflammation na may duct dilation, wall thickening, at leakage sa nakapaligid na tissue, na maaaring humantong sa fat necrosis at abscess formation.
Dahil maaaring klinikal na kahawig ng malignancy ang NLM/PDM, maaaring kabilang sa diagnostic workup ang ultrasound, diagnostic mammography, MRI, nipple-drainage culture/pathology, at FNA o tissue biopsy.
Mga Salik ng Panganib
- Maling nursing latch → nipple cracking o bleeding
- Breast engorgement o hyperlactation
- Missed o madalang na feedings
- Constrictive clothing na nagko-compress ng milk ducts
- Nipple trauma (cracked, bleeding)
- Bumababa ang maternal immune function (fatigue, poor nutrition)
- Mahinang hand hygiene bago mag-nursing
- NLM/PDM risk context: obesity, smoking, at diabetes mellitus
Clinical Presentation
| Sign/Symptom | Description |
|---|---|
| Fever | Temperature >=100.4°F (38°C) |
| Chills, malaise, flu-like symptoms | Systemic inflammatory response |
| Localized breast pain | Tender, hot, hard, wedge-shaped area |
| Breast redness | Unilateral erythema sa apektadong lobe |
| Engorgement | Firm at overfull ang pakiramdam ng breast |
Pagtatasa sa Pag-aalaga
Breast assessment: Suriin kung may redness, warmth, hardness, localized tender area.
LATCH Assessment (suriin ang latch quality upang matukoy ang root cause at maiwasan ang pag-ulit):
| LATCH Element | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| Latch | Sleepy, no latch | Holds nipple only | Holds nipple and areola, lips flanged |
| Audible swallowing | None | Rarely | Frequently |
| Type of nipple | Inverted | Flat | Everted |
| Comfort | Severe pain | Moderate pain | No pain |
| Hold | Requires full assist | Minimal assist | Independent |
Mas mataas na LATCH score = mas mahusay na latch. Ang poor latch ang pangunahing maiiwasang sanhi ng mastitis.
Mga Interbensiyong Pang‑nars
Non-pharmacologic:
- Hikayatin ang breast-feeding bawat 2–3 hours (o pumping kung masyadong masakit) upang ma-empty ang breasts at maibsan ang milk stasis
- Maglagay ng cool O warm compress sa mapulang bahagi para sa comfort
- Suriin ang nipples para sa cracking o redness pagkatapos ng bawat feeding
- Ituro ang tamang latch technique - kung masakit, alisin ang sanggol at mag-relatch
- I-coordinate ang lactation-consult support kapag nagpapatuloy ang latch problems sa kabila ng bedside coaching.
- Dagdagan ang fluid intake upang mapanatili ang milk supply
- Hikayatin ang pahinga at sapat na nutrition
Pharmacologic:
- NSAIDs (ibuprofen) o acetaminophen para sa pain at inflammation
- Antibiotics (hal., dicloxacillin, cephalexin) - karaniwang ino-order para sa confirmed mastitis; dapat agad simulan upang maiwasan ang abscess
- Karamihan ng antibiotics ay ligtas sa breast-feeding - ipagpatuloy ang nursing sa buong treatment
- Sa NLM/PDM, iayon ang antibiotics sa culture/sensitivity at suriin para sa incision and drainage kapag may abscess
- Isaalang-alang ang hospitalization kapag umuusad ang impeksiyon sa kabila ng oral therapy, may sepsis signs, o clinically unstable ang pasyente
Kagyatan ng Antibiotics
Mahalaga ang agarang antibiotic treatment. Ang hindi nagamot o naantalang paggamot ng mastitis ay maaaring umusad sa breast abscess, na nangangailangan ng incision and drainage. Dapat turuan ang nursing person na agad makipag-ugnayan sa provider kung lumalala ang symptoms sa kabila ng antibiotics.
Thrush (vs. Mastitis)
Maaaring magmukhang mastitis ang thrush (Candida nipple infection):
- Signs: Mapulang rash sa paligid ng nipple, itching, burning, shooting pain habang naka-latch
- Dapat sabay gamutin ng antifungal medication ang nursing person at ang bibig ng bagong-silang
- Prevention: Panatilihing tuyo ang nipples sa pagitan ng feedings; palitan ang nursing pads kapag mamasa-masa
Patient Education sa Discharge
- Kumpletuhin ang buong kurso ng antibiotics kahit bumuti ang symptoms
- Ipagpatuloy ang breast-feeding o pumping - ang paghinto ay nagpapataas ng engorgement at milk stasis
- Maglagay ng nipple ointment pagkatapos ng feedings upang maiwasan ang cracking
- Magsagawa ng masusing handwashing bago mag-nursing
- Makipag-ugnayan sa provider kung: tumataas ang fever, lumalala ang pain, nagiging fluctuant ang breast (maaaring palatandaan ng abscess), o hindi bumubuti ang symptoms sa loob ng humigit-kumulang 3 to 5 days ng antibiotics
Mga Kaugnay na Konsepto
- mga postpartum infection - Mastitis sa konteksto ng lahat ng postpartum infections (endometritis, UTI, wound)
- postpartum hemorrhage - Pagsubaybay sa kasabay na komplikasyon sa postpartum period
- pangangalaga sa karaniwang problema ng bagong-silang - Mga kahirapan sa infant feeding na kaugnay ng mastitis risk
- mga komplikasyon na kaugnay ng panganganak - Pangkalahatang-ideya ng postpartum complications
- mga antibiotic - Mga antibiotic class na ginagamit sa paggamot ng mastitis
Self-Check
- Isang postpartum day 5 na pasyente ang tumawag sa klinika na may lagnat (101.2°F), chills, at mainit, mapula, masakit na bahagi sa kanang breast. Siya ay breast-feeding bawat 3 oras. Ano ang prayoridad na nursing assessment, at anong paggamot ang inaasahang io-order?
- Isang breast-feeding na pasyente na may mastitis ang nagtatanong sa nurse kung dapat ba niyang itigil ang nursing dahil sa impeksiyon. Ano ang tamang nursing response?
- Ano ang pagkakaiba ng thrush at mastitis, at bakit kailangang sabay gamutin ang nursing person at infant para sa thrush?