Preeclampsia
Mahahalagang Punto
- Ang preeclampsia ay bagong-onset na hypertension (≥140/90 mmHg) na may proteinuria o end-organ dysfunction pagkatapos ng 20 weeks na gestation sa dating normotensive na kliyente.
- Maaaring lumitaw ang preeclampsia-spectrum disease sa antepartum, intrapartum, o hanggang humigit-kumulang 6 na linggo postpartum.
- Ang severe preeclampsia ay tinutukoy sa BP ≥160/110 mmHg, platelet count <100,000 cells/mm³, creatinine >1.2 mg/dL, o urine output <30 mL/hour.
- Mga babalang palatandaan ng paglala: severe persistent headache, visual disturbances (blurred vision, photophobia), epigastric o RUQ pain, at biglaang facial edema.
- Ang HELLP syndrome (Hemolysis, Elevated Liver enzymes, Low Platelets) at eclampsia (tonic-clonic seizures) ay mga komplikasyong nagbabanta sa buhay.
- Ang HELLP syndrome ay maaaring umunlad tungo sa malulubhang hemorrhagic complications, kabilang ang hepatic rupture.
- Ang severe intrapartum hypertension ay maaaring magpasimula ng stroke o aneurysmal rupture at nangangailangan ng mabilis na multidisciplinary response.
- Ang tanging definitibong paggamot ay delivery; pinipigilan ng magnesium sulfate ang seizures at binabawasan ng antihypertensives ang severe hypertension.
Patopisyolohiya
Ang preeclampsia ay nagmumula sa hindi sapat na pagbuo ng placental vascular na nagdudulot ng impaired blood flow sa fetus. Ang nabawasang paghahatid ng oxygen at nutrients ay nagpapasimula ng systemic inflammation at malawak na maternal vasoconstriction, na sumisira sa target organs kabilang ang kidneys, brain, at liver. Ang pagtaas ng capillary permeability ay nagdudulot ng fluid shifts sa interstitial spaces (edema) habang pinabababa ang circulating volume.
Spectrum ng Hypertensive Disorders sa Pagbubuntis
| Disorder | Definition |
|---|---|
| Gestational hypertension | HTN pagkatapos ng 20 weeks na walang proteinuria o end-organ dysfunction |
| Preeclampsia | HTN + proteinuria o end-organ dysfunction pagkatapos ng 20 weeks |
| Preeclampsia superimposed on chronic HTN | Preeclampsia na umuunlad sa kliyenteng may dati nang hypertension |
| HELLP syndrome | Hemolysis, Elevated Liver enzymes, Low Platelets — komplikasyong nagbabanta sa buhay ng preeclampsia |
| Eclampsia | Tonic-clonic seizures sa preeclampsia na walang ibang neurologic cause |
Sa gestational-hypertension pathways, maaaring mangyari ang pag-usad sa proteinuria/end-organ features at nangangailangan ito ng mahigpit na reassessment para sa pag-usad tungo sa preeclampsia-spectrum disease.
Mga Risk Factor
Dating preeclampsia, preexisting hypertension, pregestational diabetes mellitus, obesity, multifetal gestation, chronic kidney disease, systemic lupus erythematosus, nulliparity, age ≥35 years, adolescent pregnancy, first-degree family history.
Pagtatasa sa Nursing
Pokus sa NCLEX
Kilalanin ang mga cue ng pag-usad — ang severe headache na nagpapatuloy at hindi nawawala ay red flag para sa cerebral edema at maaaring mauna sa eclampsia. I-report agad, huwag maghintay sa BP readings lamang.
Pamantayan ng mild kumpara sa severe preeclampsia:
| Parameter | Mild | Severe |
|---|---|---|
| Blood pressure | ≥140/90 mmHg | ≥160/110 mmHg |
| Proteinuria (24-hour urine) | 300-2,000 mg/24 hr | >2,000 mg/24 hr |
| Platelet count | Normal | <100,000 cells/mm³ |
| Creatinine | Normal | >1.2 mg/dL |
| Urine output | ≥30 mL/hour | <30 mL/hour |
| Headache/visual changes | Mild blurred vision | Severe, unrelenting headache |
Mga klinikal na findings na dapat i-report agad:
- Severe o persistent headache (babala ng cerebral edema)
- Visual disturbances: photophobia, blurred vision, scotomata
- Epigastric o right upper quadrant pain (panganib ng hepatic distension o rupture)
- Biglaang facial edema, mabilis na pagtaas ng timbang na >5 lb/week
- Bagong dyspnea o orthopnea (pulmonary edema)
- Bumababa ang fetal movement
- Postpartum clonus o hyperreflexia (deep tendon reflexes na inaasahan ay humigit-kumulang 2+; ang bagong clonus/hyperreflexia ay nagpapahiwatig ng tumataas na panganib ng seizure)
- Bagong kawalan ng kakayahang makipag-usap, biglaang pagkalito, pagkawala ng malay, o focal neurologic deficit (posibleng stroke/neurologic emergency)
Diagnostic testing: CBC (thrombocytopenia), serum creatinine at BUN, liver enzymes (AST, ALT, bilirubin), 24-hour urine protein, fetal nonstress test o biophysical profile, ultrasound para sa growth restriction at amniotic fluid volume.
- Sa pinaghihinalaang overlap ng HELLP, i-trend nang serye ang LDH at pagbaba ng platelet (kabilang ang postpartum intervals) dahil maaaring magpatuloy ang paglala ng laboratory values pagkatapos ng delivery.
Mga Interbensiyong Pang-nars
Antihypertensive therapy (para sa BP ≥160/110 mmHg):
- Oral nifedipine (calcium channel blocker) — first-line oral agent
- IV labetalol (alpha/beta blocker) — gamitin nang maingat sa mga kliyenteng may asthma o HR <50 bpm
- IV hydralazine (peripheral arterial vasodilator)
Magnesium sulfate para sa pag-iwas sa seizure (eclampsia prophylaxis):
- I-administer bilang IV loading dose na sinusundan ng continuous infusion; ipagpatuloy hanggang 24 hours postpartum
- Pagtatasa bago ang bawat dose: respirations ≥16 breaths/minute, may patellar reflexes, urine output ≥30 mL/hour
- I-monitor ang serum magnesium levels; ang toxicity ay nagdudulot ng pagkawala ng reflexes, respiratory paralysis, at cardiac arrest
- Antidote: calcium gluconate 1 g IV — panatilihing nasa tabi ng kama
Pamamahala ng fluid:
- Isotonic saline infusion sa humigit-kumulang 80 mL/hour upang mapanatili ang kidney function habang iniiwasan ang volume overload
- Mataas ang panganib ng pulmonary edema (third-spacing) sa mga kliyenteng may preeclampsia
- Ang oliguria (<30 mL/hour) ay maaaring magpahiwatig ng kidney impairment at nangangailangan ng provider notification
- Habang nagpapatatag at sa discharge teaching, paigtingin ang mga nutrition-lifestyle strategy na sumusuporta sa BP control (halimbawa moderasyon sa sodium, mas mababang pagkain ng fried food, at pag-iwas sa caffeine/alak kapag indicated).
Fetal surveillance: tuloy-tuloy na electronic fetal monitoring sa intrapartum period; inaasahan ang nabawasang baseline FHR variability sa magnesium sulfate.
Intrapartum environment at kaligtasan:
- Muling tasahin agad ang tumataas na BP values at i-report ang escalation nang walang pagkaantala.
- Bawasan ang environmental stimulation (mahihinang ilaw, bawas ingay/bisita) kapag may severe-feature symptoms o tumataas ang panganib ng seizure.
- Habang nasa labor, i-monitor ang mga cue ng pulmonary edema (crackles, wheeze, dyspnea) at paglala ng edema habang pinananatili ang mahigpit na I&O.
- Kung may biglaang neurologic change, i-activate ang emergency multidisciplinary response at suportahan ang mabilis na paggamot sa severe BP ayon sa protocol.
- Bago i-discharge matapos ang severe-range hypertension episodes, paigtingin ang short-interval follow-up (karaniwang sa loob ng ilang araw) at malinaw na return precautions para sa pagbalik ng severe headache, visual changes, RUQ pain, dyspnea, o BP rebound.
Eclampsia Emergency
Ang tonic-clonic seizures ay nangangailangan ng: (1) tumawag agad ng tulong, (2) iposisyon sa kaliwang tagiliran, (3) protektahan ang airway, (4) magbigay ng magnesium sulfate ayon sa utos, (5) tuloy-tuloy na i-monitor ang fetal heart rate. Huwag pigilan ang kliyente o magpasok ng bagay sa bibig.
Mga Kaugnay na Konsepto
- mga kondisyong limitado sa pagbubuntis — Balangkas ng pag-uuri para sa pregnancy-specific hypertensive disorders.
- HELLP syndrome - Detalyadong diagnostic criteria, postpartum trend monitoring, at pamamahala sa komplikasyon ng hepatic bleeding.
- balangkas ng interbensiyon sa FHR at uterine contractions — Fetal heart rate monitoring habang intrapartum management ng preeclampsia.
- prenatal testing sa third trimester — Nonstress test at biophysical profile para sa fetal surveillance.
- postpartum hemorrhage — Pinapataas ng HELLP-related thrombocytopenia ang panganib ng hemorrhage sa delivery.
- maternal sepsis — Panganib ng sepsis sa mga kliyenteng may severe preeclampsia at preterm delivery.
- mga antihypertensive — Pharmacological management ng severe maternal hypertension.
Sariling Pagsusuri
- Aling tatlong assessment findings ang nagpapahiwatig ng severe preeclampsia na nangangailangan ng agarang pagpapa-ospital?
- Ang kliyenteng tumatanggap ng magnesium sulfate ay may respiratory rate na 10 breaths/minute at absent patellar reflexes. Ano ang prayoridad na nursing action?
- Bakit delivery ang tanging definitibong paggamot para sa preeclampsia, at paano nito naaapektuhan ang mga desisyon sa timing?